Wat de waarde omhoog duwt
Drie dingen bepalen het grootste deel van de prijs. Ten eerste de oplage en de verkoopduur: een set die maar één jaar in productie was, is schaarser dan een set die zeven jaar in de schappen lag. Ten tweede de licentie, want sets die aan een film of een merk gekoppeld zijn, verdwijnen definitief zodra het contract afloopt. En ten derde de vraag van nu, die grillig is en meebeweegt met films, series en mode. Alleen die eerste twee zijn vooraf redelijk in te schatten.
Staat van doos en inhoud
Bij een ongeopende set is de doos het product. Een deukje in een hoek, een gescheurd zegel of een verbleekte voorzijde scheelt aanzienlijk in de prijs, soms tientallen procenten. Bij gebouwde of losse sets telt de compleetheid het zwaarst: één ontbrekend gespecialiseerd onderdeel kan het verschil maken tussen een complete set en een partij losse steentjes. Handleiding, stickervel en de binnenzakjes horen erbij; ongeplakte stickers zijn een duidelijk pluspunt.
Vergeling telt mee
Wit en licht grijs ABS-kunststof vergeelt onder invloed van licht, en dat is niet terug te draaien. Bij sets uit de jaren tachtig en negentig is dat eerder regel dan uitzondering, en het drukt de waarde merkbaar, zeker bij modellen waarvan een groot deel wit is. Wie sets in de oorspronkelijke kleur wil houden, bewaart ze donker en koel. Er circuleren methodes om vergeling te behandelen met waterstofperoxide; die zijn omstreden, werken niet blijvend en kunnen het materiaal broos maken.
Vraagprijs is geen verkoopprijs
De grootste denkfout bij het inschatten van waarde is kijken naar wat verkopers vragen. Op marktplaatsen staan stukken soms jarenlang tegen een fantasieprijs. Wat telt zijn afgeronde verkopen: wat mensen daadwerkelijk hebben betaald, in welke staat en met welke verzendkosten. Verzamel een handvol van die verkopen over de laatste maanden en u hebt een realistisch beeld. Eén uitschieter naar boven zegt weinig; het middenveld van vijf recente verkopen zegt veel.
Kopen om te beleggen
Sommige sets zijn in tien jaar tijd fors in waarde gestegen, en dat verhaal trekt kopers aan. Blijf nuchter: dat zijn de sets die achteraf de winnaars bleken, en niemand wist dat vooraf. Reken bovendien de kosten mee, want opslagruimte, verzekering, verzendkosten en de commissie van een verkoopplatform eten een flink deel van een eventuele winst op. Koop bij voorkeur sets die u ook mooi vindt; dan is een tegenvallende waardeontwikkeling geen verlies maar gewoon een set in de kast.
