Vraagprijs zegt niets
De meest gemaakte fout bij het schatten van waarde is kijken naar wat verkopers vragen. Advertenties met fantasieprijzen blijven jarenlang staan, en juist die blijven zichtbaar terwijl realistische aanbiedingen snel verdwijnen. Wat u nodig hebt zijn afgeronde verkopen: wat is er de afgelopen maanden werkelijk betaald, in welke staat en met welke verzendkosten. Verzamel er een handvol en neem het middenveld; één uitschieter naar boven of beneden zegt weinig over de markt.
Staat weegt zwaarder dan zeldzaamheid
Bij gangbare stukken bepaalt de staat vrijwel alles. Hetzelfde model kan afhankelijk van staat en volledigheid een factor tien in prijs verschillen. Pas bij echt zeldzame stukken keert dat om en accepteren kopers ook mindere staat. Wees bij het beoordelen van uw eigen spullen streng, want eigenaren zien systematisch over het hoofd wat een vreemde meteen opvalt. Leg het stuk onder fel licht en noteer wat u ziet, ook wat u liever niet ziet.
Catalogusprijs is een richtprijs
Voor veel verzamelgebieden bestaan catalogi met prijsindicaties. Die zijn nuttig om verhoudingen te leren kennen: welk model is zeldzamer dan welk. Als absolute prijs zijn ze minder bruikbaar, want ze lopen achter op de markt en gaan meestal uit van uitstekende staat met originele verpakking. Gebruik de catalogus om te begrijpen waar een stuk staat in de reeks, en de werkelijke verkopen om te bepalen wat het vandaag opbrengt.
Twee verschillende waarden
Het loont om onderscheid te maken tussen verkoopwaarde en vervangingswaarde. Verkoopwaarde is wat u ervoor krijgt als u het vandaag verkoopt, na aftrek van kosten en commissie. Vervangingswaarde is wat het u zou kosten om hetzelfde stuk opnieuw te kopen, inclusief verzending en zoektijd. Die tweede ligt vrijwel altijd hoger, en dat is de waarde die voor een verzekering relevant is. Wie beide door elkaar haalt, is of onderverzekerd of teleurgesteld bij verkoop.
Wanneer u een taxateur inschakelt
Voor een gemiddelde verzameling volstaat eigen onderzoek. Bij een omvangrijke of waardevolle verzameling, bij een erfenis of bij een verzekering boven een bepaald bedrag is een onafhankelijke taxatie verstandig. Kies dan iemand die het vakgebied kent en die niet tegelijk geïnteresseerd is in aankoop; die dubbele pet is een bekend probleem. Vraag naar een schriftelijk rapport met foto's, want daar heeft een verzekeraar iets aan en uw geheugen ook.
Houd het bij
De beste waardebepaling is er een die u niet in één keer hoeft te doen. Noteer bij elke aankoop de datum, de prijs, de staat en waar u het kocht, en maak foto's. Werk dat een keer per jaar bij met een steekproef van actuele verkoopprijzen. Zo hebt u altijd een redelijk beeld, en bij verkoop, verzekering of overdracht hoeft niemand achteraf te reconstrueren wat er in de kast staat en wat het waard is.
